ดร.พิพัฒน์ เตือนสติ: ไทยกำลังกลายเป็น “รัฐล้มเหลว”
ดร.พิพัฒน์ เหลืองนฤมิตชัย หัวหน้านักเศรษฐศาสตร์ กลุ่มธุรกิจการเงินเกียรตินาคินภัทร (KKP) โพสต์ข้อความในเฟซบุ๊กส่วนตัว “Pipat Luengnaruemitchai” เตือนถึงทิศทางที่น่ากังวลของประเทศไทย โดยเปรียบเทียบกับเนื้อหาในหนังสือ Why Nations Fail ซึ่งเขียนโดยนักเศรษฐศาสตร์รางวัลโนเบล ดารอน อาเซโมกลู และเจมส์ โรบินสัน
หนังสือเล่มนี้ชี้ว่า ความมั่งคั่งหรือความยากจนของประเทศไม่ได้เกิดจากภูมิศาสตร์ วัฒนธรรม หรือความขยันของประชาชน แต่ขึ้นอยู่กับว่า ประเทศนั้นสร้างสถาบันทางการเมืองและเศรษฐกิจแบบใดขึ้นมา
หากสถาบันเป็นแบบ inclusive (เปิดโอกาส-มีส่วนร่วม) ที่มีหลักนิติธรรม คุ้มครองสิทธิในทรัพย์สิน และประชาธิปไตยที่แท้จริง ประเทศนั้นจะพัฒนาได้อย่างยั่งยืน
แต่หากเป็นสถาบันแบบ extractive (กอบโกย-เอาเปรียบ) ที่กลุ่มอำนาจบิดเบือนกฎหมายเพื่อประโยชน์ของตัวเอง ขัดขวางการแข่งขัน และไร้ความโปร่งใส ประเทศก็จะติดกับดักความยากจน ความเหลื่อมล้ำ และความไร้เสถียรภาพ
ดร.พิพัฒน์ชี้ว่า สถานการณ์หลายอย่างที่ Why Nations Fail เตือนไว้ กำลังปรากฏขึ้นจริงในประเทศไทย เช่น
- ระบบเลือกตั้งที่ประชาชนเริ่มรู้สึกว่า “ไม่ matter”
- ความเชื่อมั่นในกระบวนการยุติธรรมที่สั่นคลอน
- วัฒนธรรมที่คนทำผิดไม่ต้องรับผิด และการใช้กฎหมายเพื่อเอื้อประโยชน์พวกพ้อง
นอกจากนี้ยังมีตัวเลขจากดัชนีสำคัญระดับโลกที่สะท้อนปัญหาอย่างชัดเจน:
- Rule of Law Index 2024: ไทยอยู่อันดับ 78 จาก 142 ประเทศ
- Corruption Perceptions Index 2024: ไทยได้ 36/100 อยู่อันดับ 107 จาก 180 ประเทศ
- Democracy Index 2024: ไทยถูกจัดเป็น “ระบอบประชาธิปไตยที่มีข้อบกพร่อง” อยู่อันดับ 63 จาก 167 ประเทศ
“นี่คือสัญญาณชัดเจนว่า หากไทยไม่เร่งปฏิรูปสถาบันหลัก ๆ โดยเฉพาะ rule of law, คอร์รัปชัน และประชาธิปไตย เราอาจไม่ได้เป็นเพียงผู้สังเกต แต่จะกลายเป็น ‘กรณีศึกษา’ ที่ถูกเขียนไว้ในหนังสือ Why Nations Fail ในอนาคต ช่วยกันก่อนทุกอย่างจะสายเกินไปเถอะครับ” — ดร.พิพัฒน์ เหลืองนฤมิตชัย
