ในวันที่เราสั่งอาหารง่ายแค่ปลายนิ้ว
มีใครบางคนขี่มอเตอร์ไซด์ตากแดด ลุยฝน เพื่อนำมื้อเย็นมาส่งให้
แต่เมื่อแพลตฟอร์มปิดตัว…เขาจะเอาอะไรประคองชีวิต?
ไรเดอร์ไม่ต้องต้องการคำขอบคุณทุกคำสั่งซื้อ
แค่ต้องการให้ระบบเศรษฐกิจที่เขาอยู่—มองเห็นเขาเป็น “คนทำงาน” จริง ๆ ไม่ใช่แค่ฟันเฟืองในอัลกอริทึม หรือสัญลักษณ์บนแผนที่
พวกเขาเป็นแรงงาน…ไม่ใช่อากาศ
⸻
“ขอบคุณสำหรับวันเวลาดี ๆ ที่ได้สร้างร่วมกัน”
คือถ้อยคำอำลาจาก Foodpanda ประเทศไทย ที่จะยุติบทบาทในวันที่ 23 พฤษภาคม 2568 — แต่ในคำขอบคุณนั้น ไม่มีคำว่า “ไรเดอร์”
พวกเขา…คือคนที่ทำให้แพลตฟอร์มนี้โต
แต่กลับไม่มีความหมาย…จนไม่ถูกเอ่ยถึง!
⸻
แพลตฟอร์มที่โตจากแรงของพวกเขา…แต่ไม่เคยเป็น “ลูกจ้าง”
Foodpanda เติบโตอย่างก้าวกระโดดในช่วงโควิด-19 ด้วยโมเดล “gig economy” ที่เรียกไรเดอร์ว่า “พาร์ตเนอร์”
เพื่อไม่ต้องรับผิดชอบตามกฎหมายแรงงาน
จากรายงานของ TDRI (2566) พบว่า ไรเดอร์ในไทยกว่า 200,000 คน
ส่วนใหญ่ไม่มีประกันสังคม ไม่มีค่าจ้างขั้นต่ำ และไม่มีสิทธิในการเจรจาใด ๆ
พวกเขาถูกจัดอยู่ในสถานะ “แรงงานอิสระ”
แต่ชีวิตจริงกลับไม่มีอิสระแม้แต่จะกำหนดค่ารอบของตัวเอง
⸻
เมื่อรัฐก็ไม่เห็นว่าเขาเป็น “ลูกจ้าง”
18 เมษายน 2568 ตัวแทนไรเดอร์จากหลายองค์กรแรงงาน ได้ยื่นหนังสือคัดค้าน ร่าง พ.ร.บ.แรงงานอิสระ
ที่กระทรวงแรงงานกำลังผลักดัน โดยชี้ว่า:
• กฎหมายฉบับนี้ ผลักไรเดอร์ออกจากความเป็นลูกจ้าง
• เปิดช่องให้แพลตฟอร์มไม่ต้องรับผิดชอบใด ๆ
• ขัดกับมติของคณะกรรมการสิทธิมนุษยชน ที่ระบุชัดว่า “ไรเดอร์คือแรงงานในสถานะลูกจ้าง”
แม้กระทรวงแรงงานจะรับปากว่าจะพิจารณา แต่ก็ยังไม่มีหลักประกันว่าข้อเสนอจะถูกนำไปปรับสาระสำคัญของกฎหมาย
⸻
จากฮีโร่โควิด…สู่แรงงานล่องหน มีตัวตนแต่ไร้สวัสดิการ
ในวันล็อกดาวน์ พวกเขาคือคนส่งข้าวให้ถึงบ้าน
แต่เมื่อแอปเลิก แพลตฟอร์มหาย — ไม่มีใครรับผิดชอบ
ไม่มีการโอนงาน ไม่มีการชดเชย ไม่มีแม้ระบบประสานงานหางานใหม่
แค่ “หมดหน้าที่” — เหมือนถูกปล่อยทิ้งกลางทาง
ถ้าเขาไม่ใช่ลูกจ้าง แล้วเขาเป็นอะไร?
ถ้าเขาไม่ใช่แรงงาน แล้วเขาคืออะไร?
⸻
ถึงเวลาเปลี่ยนความเข้าใจ: แรงงานยุคใหม่ก็ต้องมีสิทธิ
แรงงานแพลตฟอร์มไม่ควรถูกซ่อนอยู่หลังคำว่า “อิสระ”
ในขณะที่พวกเขาทำงานภายใต้คำสั่งจากอัลกอริทึมที่ควบคุมทุกรายละเอียด
เขาไม่ใช่แค่ฟันเฟืองของระบบ
เขาคือ “คนทำงาน” ที่ควรได้รับการคุ้มครองเหมือนพนักงานทั่วไป
การเติบโตของเศรษฐกิจดิจิทัลจะไม่มีความหมาย
หากยังยอมให้ชีวิตของคนจริง ๆ ถูกทิ้งไว้ข้างหลัง
⸻
เมื่อชีวิตที่ไร้ “สีชมพู” ไม่ควรถูกหลงลืม
การปิดตัวของ Foodpanda ไม่ใช่แค่จุดจบของแอปหนึ่ง
แต่มันควรเป็นจุดเริ่มต้นของคำถามต่อระบบที่ไม่มีหัวใจ
พวกเขาขี่รถส่งอาหารให้เราทุกวัน
แต่ใครจะส่งความมั่นคงให้พวกเขา…ในวันที่ไม่มีใครเรียกชื่อ?

