“สูญเสียเกือบสามพันชีวิต จะเรียกว่าเป็นความสำเร็จจากการทำสงครามกับยาเสพติดได้อย่างไร?” — อังคณา นีละไพจิตร อดีตกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ
เรียบเรียงจากบทสัมภาษณ์ในรายการ “เที่ยงเปรี้ยงปร้าง” ดำเนินรายการโดย “สมจิตต์ นวเครือสุนทร”
—
“ประสบความสำเร็จตรงไหน?”
อังคณาตั้งคำถาม ป.ป.ส.เชิญทักษิณบรรยายนโยบาย
กรณีสำนักงาน ป.ป.ส. เชิญนายทักษิณ ชินวัตร มาพูดเรื่องนโยบายปราบปรามยาเสพติด กลายเป็นเรื่องที่หลายฝ่ายจับตา โดยเฉพาะผู้ที่เคยอยู่ในแถวหน้าเรื่องสิทธิมนุษยชนอย่าง อังคณา นีละไพจิตร
“ประหลาดใจเหมือนกัน เพราะฟังเลขาธิการ ป.ป.ส. บอกว่าคุณทักษิณมีประสบการณ์ ประสบความสำเร็จในการทำนโยบายปราบปรามยาเสพติดนะคะ ทั้งที่คณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ ตรวจสอบและออกรายงานด้วย เพราะช่วงนั้นมีผู้เสียชีวิตจำนวนมากเลย ก็เลยงงว่าแล้วตรงไหนที่เรียกว่าประสบความสำเร็จ”
—
คนผิดลอยนวล ความยุติธรรมลอยหาย
20 ปีผ่านไป ยังไม่มีแม้แต่คำขอโทษ
อังคณาย้อนทบทวนถึงช่วงสงครามยาเสพติด ว่าเป็นช่วงเวลาที่มีผู้เสียชีวิตจากการวิสามัญฆาตกรรมและอุ้มหายจำนวนมาก โดยที่ไม่มีใครต้องรับผิดชอบ ไม่มีแม้แต่คำขอโทษ
“ช่วงการทำสงครามยาเสพติดในช่วงนั้น มีผู้เสียชีวิตทั้งถูกวิสามัญฆาตกรรม ถูกอุ้มหาย แล้วก็ไม่มีใครต้องรับผิดชอบ ส่วนมากคนผิดลอยนวล ตรงนี้ถือเป็นเรื่องสำคัญ ตอนนี้ผ่านไป 20 ปี หมดอายุความไปแล้วด้วย ส่วนตัวก็งงอยู่ วันนี้เรื่องนี้ยังแก้ปัญหาไม่ได้ เรื่องคนผิดไม่ต้องรับโทษ”
—
ปล่อยบทเรียนหล่นหาย
เมิน รายงาน ‘คณิต ณ นคร’—แต่กลับเชิญทักษิณพูด
อังคณาย้ำว่า รายงานของคณะกรรมการที่มี ดร.คณิต ณ นคร เป็นประธาน มีข้อค้นพบและบทเรียนมากมาย แต่กลับไม่ถูกนำมาใช้ ขณะที่ผู้มีบทบาทในนโยบายซึ่งก่อให้เกิดความสูญเสีย กลับได้พูดอีกครั้ง
“ยังงงว่าทำไมเลขาธิการ ป.ป.ส. ไม่เอารายงานที่ ดร.คณิต ณ นคร เป็นประธาน ที่มีการตรวจสอบไป ทำไมไม่เอารายงานนี้ที่ดีกว่า เพราะในรายงานอธิบายความผิดพลาด ความล้มเหลวนโยบายปราบปรามยาเสพติดสมัยคุณทักษิณ ก็เลยงงว่าเออ…เลขาธิการ ป.ป.ส. แทนที่จะนำเรื่องนี้มาเป็นบทเรียน และแก้ไขไม่ให้มีข้อผิดพลาดขึ้นอีก ปรากฏเอาทักษิณมาพูดอีก”
เธอฝากคำถามกลับไปยังผู้มีอำนาจในวันนี้ว่า
“มีจำนวนคนเสียชีวิตเกือบ 3 พันคน อุ้มหายอีก ตรงนี้คุณทักษิณจะเยียวยาครอบครัวเขาอย่างไร ทำยังไงจะไม่เกิดขึ้นอีก จนถึงขณะนี้แม้แต่คำขอโทษก็ไม่เคยได้ยิน ขณะที่มีเด็กหลายคนพ่อเสียชีวิต ถูกตีตราว่าเกี่ยวข้องกับยาเสพติด ทั้งที่จำนวนมากที่เสียชีวิตไม่ได้เกี่ยวข้องกับยาเสพติดเลย สมัยทักษิณเป็นนายกฯ นดยบายที่ผิดพลาดมีสองเรื่องคือ ทำสงครามกับยาเสพติดกับการแก้ปัญหาความไม่สงบในพื้นที่ภาคใต้ ในยุคของแพทองธารควรมีคำตอบว่าจะทำอย่างไรไม่ให้ผิดพลาดซ้ำรอยในอดีต”
—
ถ้าสำเร็จจริง คุกคงไม่ล้น
“นักโทษคดียาเสพติดกว่า 80% นี่คือผลของความล้มเหลว”
เมื่อผู้ดำรงตำแหน่งอ้างว่าต้องเชิญทักษิณมาพูดเพราะอยากรู้จากปากจริง อังคณากลับตั้งคำถามว่า ถ้าเป็นความสำเร็จจริง เหตุใดจึงยังมีปัญหายาเสพติดเรื้อรังมาจนถึงวันนี้
“สูญเสีบเกือบสามพันชีวิต จะเรียกว่าเป็นความสำเร็จจากการทำสงครามกับยาเสพติดได้อย่างไร?”
